ಮೊನ್ನೆ ಬಿಗ್ ಬಝಾರ್ ಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಭಾನುವಾರ ಆಗಿದ್ರಿಂದ ಜನವೋ ಜನ. ಕಾಲಿಡ್ಲಿಕ್ಕು ಜಾಗ ಇರ್ಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರಂತೆ ತಳ್ಳಿಕೊಂಡು, ಟ್ರಾಲಿಯನ್ನ ದೂಡುತ್ತಾ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದೆ. ಹಣ ಪಾವತಿ ಮಾಡುವವನ ಬಳಿ ಹನುಮಂತನ ಬಾಲದಂತೆ ಕ್ಯೂ ಬೆಳೆದಿತ್ತು. ನನಗೂ ಅವತ್ತು ಅವಸರ ಏನೂ ಇರ್ಲಿಲ್ಲ. ಸುಮ್ಮನೆ ಅಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತಾ ನಿಂತಿದ್ದೆ. ಅತ್ತಿತ್ತ ನೋಡಿ ಬೇಸರ ಕಳೆದ ನಂತ್ರ ನನ್ನ ಗಮನ ಬಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಕೌಂಟರ್ ನತ್ತ ಬಿತ್ತು. ವಿಶೇಷ ಅಂದ್ರೆ, ಕೌಂಟರ್ ಬಾಯ್ ಯಾರಿಗೂ ಚೇಂಜ್ ಕೊಡುತ್ತಿರ್ಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಒಂದು, ಎರಡು ರೂಪಾಯಿ ಕಡಿಮೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ರು, ಯಾರು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.. ಯಾಕಂದ್ರೆ, ಅವ್ರೆಲ್ಲ ಹೈಕ್ಲಾಸ್ ಪೀಪಲ್.. ಇದನ್ನ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರಿತಿದ್ದ ಆತ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸರಿಯಾಗೆ ಚಳ್ಳೆಹಣ್ಣು ತಿನಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಇದು ಒಂದೆರಡು ರೂಪಾಯಿನ ವಿಷ್ಯವಲ್ಲ.. ಕಾರ್ಪೋರೇಟ್ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಯಾವ ರೀತಿ ಸುಲಿಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಅನ್ನೋದ್ಕೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ ಅಷ್ಟೆ.
ಅದೇ ಕಿರಾಣಿ ಅಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ಹೋದ್ರೆ ಈ ರೀತಿ ಮೋಸ ಕಡಿಮೆ. ಚೇಂಜ್ ಇದ್ದರೆ ಅಂಗಡಿಯಾತ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲ ಅಂದ್ರೆ, ಕೊಡುವ ದುಡ್ಡಿಗೆ ಸಮನಾಗಿ ಅಟ್ಲೀಸ್ಟ್ ಚಾಕಲೇಟ್ ಆದ್ರು ಕೊಟ್ಟು ತನ್ನ ನೀತಿ , ಸ್ವಾಭಿಮಾನವನ್ನ ಮೆರೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ತರಕಾರಿ ಅಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ಹೋದ್ರೆ, ಬೇವಿನ ಸೊಪ್ಪು ಅಥವಾ ಕೊತ್ತುಂಬರಿ ಸೊಪ್ಪು ಕಾಂಪ್ಲಿಮೆಂಟರಿಯಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತೆ.. ಜೊತೆಗೆ ಡಿಸ್ಕೌಂಟಿನ ಖುಷಿ ಬೇರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಂಥ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಬರೀ ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಮನೆಯ ಸುದ್ದಿ, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ಸುಖ ದು:ಖ ಮಾತಾಡಿಕೊಂಡು ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕೆಲ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನ ಕಾಣಬಹುದು..
ಆದ್ರೆ, ಇಂದು ದೊಡ್ಡ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂ ನಿಂತು, ಮುಖ ಊದಿಸಿಕೊಂಡು, ಹಣ ಲೆಕ್ಕ ಮಾಡುತ್ತಾ ನೋಡಿದ್ರೆ ನಗು ಬರುತ್ತೆ. ಇಂತಾ ಮಾಲ್ ಗಳಿಗಿಂತ ನಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಗಳು, ಸಂತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಮೋಜಿನದು. ಸಂತೆಯಷ್ಟು ಜೀವಂತಿಕೆಯ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ನ್ನ ಎಲ್ಲಿಯೂ ನೋಡಿಲ್ಲ. ಗಂಡಸರು, ಹೆಂಗಸರು, ಮುದುಕರು, ಮಕ್ಕಳು ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಕೂತಿರುವ ಸಂತೆಯಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಡೋದೆ ಗಾಢ ಅನುಭವ. ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರು ಒಂದೊಂದು ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮಾಲನ್ನ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾ, ಜನರನ್ನು ಕೂಗುತ್ತಾ, ತಕ್ಕಡಿಯಲ್ಲಿ ತೂಗುತ್ತಾ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಪಾತ್ರೆ, ಬಟ್ಟೆ-ಬರೆ ತರಕಾರಿ, ಸೊಪ್ಪು, ಗುರುತಿನವರ ಭೇಟಿ, ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಕಲಹ, ನಲಿವು, ಹೀಗೆ ವೈವಿಧ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತೆ ಸಂತೆ. ಆದ್ರೆ, ಮಹಾಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾವನಾ ರಹಿತ ಮುಖಗಳನ್ನ ಹೊತ್ತುನಿಂತು ಲೆಕ್ಕಹಾಕುವ ಜಡಶರೀರಗಳು ಮಾತ್ರ ಕಾಣುತ್ತೆ. ಎಲ್ಲಾ ವಸ್ತುಗಳು ಒಂದೆಕಡೆ ಸಿಗುತ್ತೆ ಮತ್ತು ರೇಟ್ ಕಮ್ಮಿ ಇರುತ್ತೆ ಅಂತಾ ಮಾಲ್ ಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಆಫರ್ ಗಳು, ಲಕ್ಕಿ ಗಿಫ್ಟ್ ಗಳು ನಮ್ಮನ್ನ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಸೆಳೆಯುತ್ತೆ. ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಂಡ ಅನೇಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನ ನಮಗೆ ಅರಿವಿಲ್ಲದಂತೆ ಖರೀಸಿಸುತ್ತೆವೆ. ನಮಗರಿಯದೇ ಜೇಬು ಖಾಲಿ.! ಟ್ರಾಲಿಯನ್ನ ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡು ಏದುರುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಾ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ತೃಪ್ತಿ ಹೊಂದುತ್ತಾ, ಬಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಕೌಂಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೇ ಕಾಯುತ್ತೇವೆ. ಕೊಳ್ಳುಬಾಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆಲ್ಲಾ ಕಾಮನ್. ಆದ್ರೆ, ಸಂತೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮಜಾವೇ ಬೇರೆ.
ವಿಷ್ಣು ಹೆಗಡೆ, ಕುಮಟಾ
